Aile Hukuku

Mehir Senedi Nedir? Mehir Senedi Geçerlilik Şartları, Mehir Senedi Örneği

bosanmada mehir senedi ve gecerlilik sartlari 2024 1045

Mehir senedi nedir, erkek mehir vermeden ölürse ne olur, mehir senedi geçerlilik şartları nelerdir, mehir senedi tanıkla ispat edilebilir mi, anlaşmalı boşanmada mehir verilir mi, boşanma davasında mehir talep edilebilir mi, mehir alacağı davası nasıl açılır gibi sıkça sorulan soruların cevaplarına yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Mehir Senedi Nedir?

Mehir, İslam hukukunun bir kurumu olmakla birlikte Türk yasalarında düzenlenmemiş ancak Yargıtay kararlarıyla kabul edilmiştir. Mehir senedi, kocanın kadına belirli bir mal veya para bağışlamayı taahhüt ettiği ve bu taahhüdün yazılı olarak belgelendiği bir sözleşme türüdür. Mehir senedine konu, mal, para veya parasal değerler kadının kişisel malı olarak kabul edilmektedir.

Mehir alacağı Türk Borçlar Kanunu’nun 288. maddesinde düzenlenen bağışlama vaadi sözleşmesi olarak kabul edilmektedir. Mehir senedi uyuşmazlıklarında TBK’nın söz konusu hükümleri uygulama alanı bulmaktadır.

Mehir Senedi geçerlilik şartları nelerdir?

Mehir senedine konu mal, para veya parasal değerler, eşe evlilik anında ödenecekse mehri muaccel, evlilik sırasında (en geç boşanma veya eşin ölümüne kadar) ileri bir tarihte ödenecekse mehri mueccel niteliğindedir. Mehri müeccel Yargıtay uygulamalarında ve doktrinde bağışlama vaadi sözleşmesi olarak kabul edilmektedir. Mehri müeccel, taraflarca belirli bir tarihe bağlanabilirken kocanın ölümü gibi belirsiz bir tarihe de bağlanabilir. Yargıtay, mehri muaccele ise elden bağışlama hükümlerini uygulamaktadır.

Mehir senedi geçerlilik şartları şunlardır;

  • taraflar ehliyetli olmalı,
  • sözleşme yazılı şekilde yapılmalı,
  • sözleşme ahlaka ve kamu düzenine aykırı olmamalı,
  • sözleşme konusu belirli veya belirlenebilir olmalı,
  • sözleşme konusu satışı ve kullanılması yasak olmayan şeylerden oluşmalı,
  • sözleşme karşılıksız olmalı
Önemli Bilgi

Mehir senedi resmi şekil şartlarına tâbi değildir. Ancak mehir senedine taşınmaz veya taşınmaz üzerindeki ayni bir hak konu edilmişse bu durumda mehir senedinin resmi şekil şartlarına göre yapılması icap etmektedir. Bu halde taşınmazın devri vaadiyle yapılan mehir sözleşmesinin noterde düzenleme şeklinde yapılması ve bu vaat sözleşmesinin tapuya şerh ettirilmesi gerekmektedir.

Verilen Mehir Geri Alınabilir mi?

Kadına verilen mehir TBK madde 295 hükmünde yer alan durumlardan birinin varlığı halinde kadından geri alınabilir. Kadının sadakatsizliği veya eşini aldatması hali bu durumlardan birine örnek olarak verilebilir. Ancak yerine getirilmiş bağışlama sözünün geri alınabilmesi için geçerli bir mehir sözleşmesinden bahsedilmesi gerekmektedir. Taşınmaz devri vaadini içeren mehir sözleşmelerinde bu durum önem arz etmektedir. Henüz ifa edilmemiş mehrin geri alınabilmesi için ise TBK m. 296 hükmünde yer alan durumlardan birinin gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Mehrin geri alınması halinde TBK m. 297 hükmünde belirtilen 1 yıllık süre dikkate alınmalıdır.

Mehir Üçüncü bir kişi tarafından ifa edilebilir mi?

Mehrin erkek tarafından ifa edilmesi şart değildir. Mehir erkek lehine üçüncü bir kişi tarafından da ifa edilebilir. Bu durumda mehir senedine konu mal, para veya parasal değerin erkeğin ailesi veya üçüncü bir kişi tarafından kadına verilmesi mehir borcunu sona erdirmektedir.

Anlaşmalı boşanmada mehir verilir mi?

Taraflar, anlaşmalı boşanma protokolünde veya duruşmada mehir alacağıyla alakalı hususları açık bir şekilde belirtmeleri halinde anlaşmalı boşanmada mehir verilebilir. Ancak anlaşmalı boşanma protokolünde mehir alacağına ilişkin herhangi bir husus yoksa (anlaşmalı boşanmada mehir verilmezse) kadın ayrı bir dava açarak mehir alacağını erkekten talep edebilir.

Boşanma davasında mehir talebi olur mu?

Boşanmada mehir talebi usulüne uygun mehir senedi olması halinde hakim tarafından değerlendirilir. Bu durumda boşanma davası açılırken boşanmanın yanında mehir talebinde de bulunulması mümkündür. Boşanma davasında mehir talebi mahkemece ziynet alacağı talebinde olduğu gibi ayrı bir dava gibi incelenir. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2022/10880 E., 2023/2739 K.)

Erkek mehir vermezse kadının hakları nelerdir?

Evliliğin boşanmayla sona ermesi halinde mehir alacağına kavuşamayan kadın, geçerli bir mehir senedine dayanarak alacak davasıyla veya icra hukuku hükümleriyle alacağını talep edebilir. Erkek mehir vermezse bu durumda kadın, mehir alacağını tahsil etmek amacıyla erkeğe mehir alacağı davası açabilir. Taşınmazın devri vaadini içeren mehir sözleşmesinin resmi şekil şartlarına uygun bir şekilde yapılması halinde ise kadının, taşınmazı devretmeyen erkeğe tescile zorlama davası açması gerekmektedir.

Mehir alacağı davası nasıl açılır?

Mehir alacağı boşanma davasıyla birlikte talep edilebildiği gibi ayrı bir dava açılarak da talep edilebilir. Bu davaya mehir alacağı davası denir. Mehir alacağı davası, verilmesi taahhüt edilen ancak verilmeyen senede konu mal varlıklarının tahsiline dayalı bir davadır. Bu dava mehir borçlusuna karşı açılır. Bazı durumlarda mirasçılara karşı da açılabilir. Mehir alacağı davası niteliği itibariyle teknik davalardandır. Bu nedenle alanında uzman eskişehir boşanma avukatları tarafından açılması ve takip edilmesi tavsiye olunur.

Erkek mehir vermeden ölürse mehir alacağı davası kime karşı açılır?

Mehir senedinden kaynaklanan borç ve alacaklar, eşlerden birinin ölümü halinde onların mirasçılarına geçer. Mesela erkek mehir vermeden ölürse mehir, erkeğin mirasçılarından talep edilebilir. Bu durumda mehir senedine konu mal, para veya parasal değerin tahsili amacıyla ölen kişinin mirasçılarına husumet yöneltilmesi gerekmektedir.

Mehir alacağı davası tanıkla ispat edilebilir mi?

Mehir senedi tanıkla ispat edilemez. Uygulamada mehir senedi olarak bilinen yazılı belgeyle mehir alacağı ispat edilebilir. Mehir senedi gibi yazılı bir belge olmadan yapılan mehir sözleşmesi hukuken geçersizdir. Bu nedenle mehir alacağı davası geçerlilik şartlarına sahip mehir senediyle ispat edilebilir. Ayrıca taşınmaz bağışlama vaadini içeren mehir sözleşmesinde söz konusu sözleşmenin geçerliliği açısından resmi şekil şartlarına uygun bir şekilde yapılması gerekir. 

Mehir alacağı davası zaman aşımı süresi nedir?

Mehir alacağı davası için kanunda herhangi bir zaman aşımı süresi düzenlenmemiştir. TBK m. 146 hükmü gereğince kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tâbidir. Bu nedenle mehir alacağı davası da genel zaman aşımı süresi olan on yıllık süreye tâbidir. Söz konusu süre boşanma davasının kesinleşmesinden veya eşlerden birinin ölümü halinde ölüm tarihinden itibaren başlamaktadır.

Mehir alacağı davası yetkili ve görevli mahkeme hangisidir?

Mehir alacağı davasında görevli mahkeme hususunda içtihat birliği bulunmamaktadır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2019/482, K. 2019/3079 numaralı kararında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu belirtilmişken, Yargıtay 3. H.D. 2014/20951 E., 2015/16950 karar sayılı ve Yargıtay 3. H. D.E. 2018/7046,K. 2019/4764 karar sayılı kararlarında ise mehir senedine konu alacağın aile hukukundan kaynaklanması hasebiyle aile mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiştir. Yargıtay’ın son uygulamalarına bakıldığında ise mehir senedine dayalı alacak davalarının aile mahkemesinin görev alanına girdiğine yönelik görüş birliğinin oluşmaya başladığı görülmektedir.

Mehir alacağı davasında yetkili mahkeme ise davalının ikamet ettiği yerdeki mahkemedir.

Mehir Senedi Örneği

mehir senedi örneği

Yukarıda mehir senedi örneğine yer verilmiştir. İşbu mehir senedi örneği taslak halinde hazırlanmış olup her somut olaya göre değişkenlik arz edecektir. Bu nedenle mehir senedi hazırlanması için alanında Eskişehir boşanma avukatından profesyonel hukuki destek alınmasını tavsiye ederiz.

Y & K Hukuk – Aile Hukuku Departmanı

Av. Zeynep Yılmaz – Av. Sercan Kızılcan

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir