Tip 1 diyabette sensör ve pompaların dava yoluyla ücretsiz temini merak edilen bir konudur. Bu soruyu cevaplamadan önce diyabet hakkında bilgi verelim. Günümüzde diyabet hem yetişkinlerde hem de çocuklarda yaygın olarak görülen bir hastalıktır. En sık rastlanan türü ise, pankreasın beta hücrelerinin hasar görmesi sonucu yeterli insülin üretilememesiyle ortaya çıkan Tip 1 diyabettir. Çocuklarda görülme oranı %95-98 arasında olan bu hastalık oldukça yaygın bir hastalıktır. Günümüzde Tip 1 diyabetin kesin bir tedavisi bulunmamaktadır.
Tip 1 diyabetin tedavisi mümkün olmadığından, bu hastalığa sahip bireylerin sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi için tanı konulduğu andan itibaren ömür boyu glukoz seviyelerini takip etmeleri ve insülini vücutlarının ihtiyacına uygun şekilde almaları gerekmektedir.
Her ne kadar Tip 1 diyabetin tedavisinde kalıcı bir çözüm bulunmamış olsa da, son yıllarda teknolojiyle desteklenen bir yaklaşım olan “Tip 1 diyabetin teknoloji ile iyileştirilmesi” gündemdedir. Bu teknoloji, beta hücre fonksiyonlarını küçük elektronik cihazlar aracılığıyla yerine koymayı ve nihayetinde bir tür “elektronik beta hücresi” üretmeyi amaçlamaktadır. Bu teknolojik gelişmeler arasında, sürekli glukoz izleme sistemi (CGMS-SGİS) ve sürekli insülin infüzyon pompası gibi cihazlar bulunmaktadır.
Söz konusu cihazlar oldukça pahalı olup hastalar için ciddi maliyetlere sebep olabilmektedir. Son zamanlarda SGK 18 yaş altı diyabet hastalarının pompa ve sensör ihtiyaçlarını karşılamakta ancak 18 yaş üstü hastalarınkini karşılamamaktadır. Bu durum Anayasa’nın hem eşitlik ilkesine hem de sosyal devlet anlayışına aykırıdır. Tip 1 diyabette sensör ve pompaların dava yoluyla ücretsiz temini yaş farketmeksizin herkes için mümkündür. Yazımızda bu hususla alakalı detaylı bilgiler yer almaktadır.
İnsülin Pompası Ne İşe Yarar?
İnsülin pompası, vücudun ihtiyacı olan insülini gün boyunca küçük dozlarla düzenli şekilde veren elektronik bir cihazdır. Tip 1 diyabet başta olmak üzere, yoğun insülin tedavisine ihtiyaç duyan bireyler tarafından kullanılmaktadır.
İnsülin pompası vücuda sürekli olarak bazal insülin verir. Yemeklerden önce bolus insülin dozu girilerek yüksek şekere karşı önlem alınabilir. Bu sayede insülin enjeksiyonlarını ortadan kaldırılıp daha istikrarlı bir şeker kontrolü sağlanabilir.
İnsülin Pompası Nasıl Kullanılır?
Pompanın içine insülin yerleştirilir ve küçük bir kateter aracılığıyla karın bölgesi gibi bir alana takılır. Cihaz programlanarak gün boyu insülin verilir. Kullanıcı, yemek yemeden önce cihazdan ek doz (bolus) verebilir. Bazı pompalar, şeker sensörleriyle entegre çalışarak otomatik dozlama da yapabilir.
Diyabet Sensörü Ne İşe Yarar?
Diyabet sensörleri, yani diğer bir adıyla CGM (sürekli glukoz izleme sistemi), kandaki glikoz seviyesini sürekli ölçen cihazdır. CGM, parmak delmeye gerek kalmadan şeker seviyesini sürekli gösterir. Ayrıca yüksek ya da düşük kan şekeri durumlarında alarm verir. CGM telefona entegre edildiğinde, kan şekeri düzeyleri hem telefon ekranından hem de pompa ekranından anlık olarak takip edilebilir.
Diyabet Sensörü Nasıl Kullanılır?
Sensör genellikle üst kol ya da karın bölgesine takılır. Cilt altına yerleştirilen ince bir tel aracılığıyla glikoz seviyeleri düzenli aralıklarla ölçülür ve cihaz ya da telefona bluetooth/NFC yoluyla gönderilir. Sensörler genellikle 7-14 gün kullanılabilir ve sonrasında değiştirilmesi gerekir.
İnsülin Pompası Fiyatları ve Diyabet Sensör Fiyatları Nedir?
2025 yılı itibarıyla Türkiye’de cihazların yaklaşık fiyatları şu şekildedir: İnsülin Pompası cihaz fiyatı 50.000 – 150.000 TL, sarf malzemeleri aylık 2.000 – 6.000 TL’dir. Freestyle Libre 2 marka diyabet sensörü fiyatı 1.000 – 1.500 TL (14 gün kullanımlı), Dexcom G6 / G7 marka diyabet sensörü fiyatı aylık 5.000 – 10.000 TL, Medtronic Guardian Sensör marka diyabet sensörü fiyatı aylık ortalama 7.000 TL’dir.
SGK, bazı şartlarda bu cihazların ve sarf malzemelerinin bir kısmını karşılamaktadır. Özellikle 18 yaş altı Tip 1 diyabet hastalarında bu destek daha kapsamlıdır.
Eğer siz ya da bir yakınınız diyabet hastasıysanız, bu cihazların sizin için uygun olup olmadığını öğrenmek üzere bir endokrinoloji uzmanına danışabilirsiniz.
Tip 1 Diyabet Sensör Ve Pompa Fiyatları Hastaların Karşılayabileceği Düzeyin Çok Üzerinde.
Tip 1 diyabet tedavisinde kullanılan sensör ve insülin pompaları oldukça pahalıdır. Sgk, bu tıbbi cihazları karşılamamaktadır. Bu durum tedaviye ulaşımı oldukça zorlaştırmaktadır. Bu teknolojik cihazlara erişimin kolaylaştırılması, diyabetli bireylerin yaşam kalitesini artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. Sosyal güvenlik ilkesi gereği, devletin bu tedavi ve cihazları karşılaması gerekmektedir.
Dünya genelinde pek çok ülkede, bu cihazların devlet tarafından geri ödeme kapsamına alındığı ve insülin pompası kullanım oranının ülkemizde %5 civarlarında iken, bu oranların söz konusu ülkelerde %70-80 civarlarına ulaştığı görülmektedir.
Piyasada tedavi umudu taşıyan benzer ilaçların olmayışı, hastanın hayatının devamı ve kalitesi için büyük ehemmiyete sahip ilaçların bedellerinin SGK tarafından karşılanması için kurum işleminin iptali amacı ile her geçen gün pek çok dava açılmaktadır.
SGK’nın Karşılamadığı Tip 1 Diyabette Kullanılan Sensör ve Pompalar İçin Dava Açmadan Önce SGK’ye Başvuru Yapılmalıdır.
Tip 1 diyabet tedavisinde kullanılmak üzere doktor tarafından önerilen sensör ve pompaların ücretsiz bir şekilde temin edilmemesi durumunda, dava açmadan önce dava şartı olarak da aranan ilk husus SGK’ya başvuru yapılmasıdır.
Bu başvuruda; başvuru gününe kadar sensör ve pompalar için ödenen bedeller ve tedavi devam ettiği sürece ödenmesi gerekecek olan bedellerin karşılanması talep edilmelidir. Başvurunun Sosyal Güvenlik Kurumu İlaç Geri Ödeme Yönetmeliği ve Sosyal Güvenlik Kurumu İlaç Geri Ödeme Başvurularına İlişkin Usul Ve Esaslar’a uygun yapılması gerekmektedir.
Tip 1 Diyabet sensör ve pompaların ücretsiz temini için SGK’ye yapılacak başvuru dilekçesinde;
– sensör veya pompaların isimleri/reçetesi ve hangi hastalık için kullanılacağı,
– hastanın neden bu ilaçlara ihtiyaç duyduğu, hastalığı teşhis eden belge ve raporlar,
– ilaç kullanım raporunun onaylı nüshası,
– ücretleri ödenmesi talep edilen ilaçların hastaya fayda sağlayabileceğini belirten doktor rapor ve reçeteleri,
– yurtdışındaki uygulama ve örneklere ilişkin belgeler,
– akademik yazı ve makaleler,
– eğer varsa hastalık ve ilaçla ilgili uzman görüşü bulunmalıdır.
Tip 1 Diyabet sensör ve pompa için yapılan SGK başvurusu, başvurucunun yerleşim yerinde bulunan Sosyal Güvenlik Kurumu Müdürlüğüne yapılmalıdır. Söz konusu sensör ve pompaların ücreti ödenmesi gereken ilaç listesinde yer almaması veya hastalık türünün Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) belirtilen tanılardan olmaması gibi gerekçelerle yapılan başvurular genellikle reddedilmektedir. Başvuru reddedildikten sonra ise ret kararının iptali ve sensör veya pompaların bedellerinin Kurum tarafından karşılanması için SGK’ya karşı dava açılması gerekmektedir.
Görevli Mahkeme
İşbu davalarda görevli mahkeme hasta; memur veya emekli sandığına bağlı ise idare mahkemesidir. Diğer hallerde açılacak davalarda iş mahkemeleri görevlidir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GSS Kanunu’nun yürürlük tarihi olan 01.10.2008’den önce memuriyete girenler yönünden idare mahkemesi, sonra memuriyete giren veya işçi olanlar yönünden ise iş mahkemesi görevlidir.
Yetkili Mahkeme
Yetkili mahkeme ise, kanser hastasının yerleşim yeri mahkemesi veya SGK’ya yapılan başvuruyu reddeden ilgili şubenin bulunduğu yerdeki mahkemedir.
Yukarıda bahsedildiği üzere Tip 1 diyabet hastası vatandaşlar sensör ve pompa temini için maddi olarak zorlanıyorlar. Bunun çözümü SGK’ya dava açmaktan geçiyor. Sensör ve pompanın tedavi boyunca ücretsiz temini mahkemeden alınacak ihtiyati tedbir ile mümkün. 18 yaş üstü hastalar da bu tıbbi cihazları ücretsiz kullanabilir. Bu konuya ilişkin çok sayıda emsal mahkeme kararı var. Bu konuda destek almak istiyorsanız bizimle iletişime geçin. Sağlıklı günler…